"Millenium: Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet" - szwedzki kryminał

"Millenium: Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet" - szwedzki kryminał
Autor Weronika Zielińska
Weronika Zielińska13.08.2023 | 8 min.

Wstęp

Kryminały ze Skandynawii od lat cieszą się niesłabnącą popularnością na całym świecie. Jednym z najbardziej znanych przedstawicieli tego gatunku jest trylogia Millennium autorstwa szwedzkiego dziennikarza Stiega Larssona. Cykl powieści opowiada mroczną historię dziennikarza śledczego Mikaela Blomkvista i tajemniczej hakerki Lisbeth Salander, którzy wspólnie prowadzą dochodzenie w sprawie serii brutalnych morderstw kobiet. Larsson porusza w swoich książkach kontrowersyjną tematykę przemocy seksualnej i nierównego traktowania płci w społeczeństwie. Fabuła wciąga czytelnika w mroczny świat szwedzkiego półświatka przestępczego, ukazując złożone i wielowymiarowe postaci głównych bohaterów. Na podstawie powieści powstały również widowiskowe ekranizacje, które przeniosły na duży ekran mroczny klimat skandynawskich kryminałów. Trylogia Millennium i jej adaptacje filmowe stały się globalnym fenomenem, przyczyniając się do popularności nordyckich kryminałów na całym świecie.

Fabuła bestsellerowej powieści kryminalnej Millennium

Zarys fabuły i głównych bohaterów

Akcja trylogii Millennium rozpoczyna się, gdy Mikael Blomkvist, dziennikarz śledczy pisma "Millennium", przegrywa proces o zniesławienie wniesiony przez kontrowersyjnego przemysłowca Hansa-Erika Wennerströma. Traci pracę i reputację. W tym samym czasie Lisbeth Salander, utalentowana hackerka pracująca w firmie Milton Security, przechodzi ciężkie chwile ze względu na swojego opiekuna prawnego Nilsa Bjurmana. Pewnego dnia Henrik Vanger, były CEO potentata przemysłowego Vanger Concern, proponuje Blomkvistowi pracę - ma on zbadać zagadkowe zniknięcie jego wnuczki Harriet 40 lat temu. Vanger jest przekonany, że Harriet została zamordowana przez kogoś z rodziny. Blomkvist przyjmuje propozycję.

Mroczna zagadka zabójstw kobiet

Blomkvist odkrywa, że w latach 40-60 XX wieku zaginęło lub zostało zamordowanych wiele młodych kobiet. Podejrzewa, że istnieje seryjny morderca. Do Mikaela dołącza Salander, która ma mu pomóc w śledztwie. Odkrywają mroczne tajemnice rodziny Vangerów. Tymczasem w Sztokholmie giną kolejne kobiety, zabite w podobny sposób. Trop prowadzi Blomkvista i Salander do Lassetera, sadystycznego seryjnego mordercy kobiet, powiązanego z jednym z członków rodziny Vangerów.

Poszukiwanie mordercy przez dziennikarzy

Mikael i Lisbeth łączą fakty i dowody, by w końcu dotrzeć do tożsamości zabójcy. Lisbeth naraża własne życie, próbując udaremnić kolejne morderstwo Lassetera. W powieściowym finale dochodzi do bezpośredniej konfrontacji Blomkvista z mordercą. Lisbeth ratuje Mikaela w ostatniej chwili. Morderca ginie w wypadku, a Salander znika bez śladu. Dziennikarz wraca do pracy w "Millennium", publikując artykuł ujawniający prawdę o zbrodniach.

Ekranizacja powieści w szwedzkim filmie

Obsada i realizacja filmu kryminalnego

W 2008 roku na ekranach kin pojawiła się szwedzka ekranizacja pierwszej części trylogii pt. "Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet". W rolach głównych wystąpili Michael Nyqvist jako Mikael Blomkvist i Noomi Rapace jako Lisbeth Salander. Reżyserem filmu był Niels Arden Oplev. Film został doceniony przez krytyków, zdobywając m.in. nagrodę BAFTA dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego. Był to początek serii ekranizacji powieści Larssona.

Wierność fabule książki i różnice

Film jest bardzo wierny fabule pierwszej części trylogii. Pokazuje początki współpracy Blomkvista i Salander, ich śledztwo w sprawie Harriet Vanger oraz polowanie na seryjnego mordercę kobiet. Zawiera wszystkie kluczowe wątki i momenty akcji z książki. Pewne wątki zostały jednak skrócone lub pominięte, np. skomplikowana historia rodzinna Vangerów. Film skupia się przede wszystkim na relacji Blomkvista i Salander oraz głównym śledztwie w sprawie Lassetera.

Recenzje i opinie widzów o filmie

Film zebrał bardzo dobre recenzje od krytyków, którzy chwalili mroczny, ponury klimat, dynamizm akcji i aktorstwo głównych bohaterów. Widzowie również entuzjastycznie przyjęli ekranizację, doceniając wierne oddanie charakteru postaci, fabuły i atmosfery powieści. Niektórzy fani książki krytykowali pewne uproszczenia fabuły oraz skrócenie wątków pobocznych. Ogólnie jednak film uznano za udaną adaptację, która z powodzeniem przeniosła mroczny świat Millennium na duży ekran.

Popularność Millenium jako topowej powieści kryminalnej

"Millenium: Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet" - szwedzki kryminał

Bestsellerowa seria książek Stiega Larssona

Trylogia Millennium stała się globalnym bestsellerem, sprzedając się w nakładzie ponad 80 milionów egzemplarzy. Powieści Larssona zostały przetłumaczone na 44 języki. Sukces zawdzięczają przede wszystkim wciągającej, pełnej zwrotów akcji fabule, barwnym bohaterom oraz kontrowersyjnej tematyce. Larsson porusza problem przemocy wobec kobiet i opisuje mizoginiczny świat zdominowany przez mężczyzn. To sprawiło, że powieści stały się głosem feministycznego sprzeciwu.

Widowiskowa fabuła i wciągająca akcja

Kluczem do sukcesu trylogii jest niezwykle widowiskowa, pełna zwrotów akcja, trzymająca w napięciu od pierwszej do ostatniej strony. Larsson tworzy wciągającą intrygę kryminalną łączącą wątki tajemnic z przeszłości rodziny Vangerów, śledztwo dziennikarskie Blomkvista i polowanie na psychopatycznego seryjnego mordercę. Dodatkowym smaczkiem są wątki szpiegowskie i spiski korporacyjne. Tempo akcji, liczne cliffhangery i zwroty akcji sprawiają, że trudno oderwać się od lektury.

Kontrowersyjna tematyka przemocy wobec kobiet

Larsson porusza w powieściach trudny i kontrowersyjny temat przemocy seksualnej, gwałtów i wykorzystywania kobiet. Ukazuje świat zdominowany przez toksycznych, mizoginicznych mężczyzn nienawidzących kobiet (stąd oryginalny tytuł pierwszej części - "Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet”). Poprzez postać Lisbeth Salander pisarz kreuje feministyczną bohaterkę - ofiarę przemocy, która wymierza sprawiedliwość swoim oprawcom. Ta problematyka z pewnością przyczyniła się do popularności książek.

Główni bohaterowie - Mikael i Lisbeth

Dziennikarz śledczy Mikael Blomkvist

Mikael Blomkvist, dziennikarz śledczy lewego, feministycznego czasopisma "Millennium", to typowy pozytywny bohater. Jest uczciwy, odważny i zdeterminowany, by ujawniać mechanizmy władzy i dochodzić prawdy. Ma silne zasady moralne i jest gotów poświęcić się dla słusznej sprawy. Jest też inteligentny, bystry i niezwykle dociekliwy. Jego skomplikowane życie uczuciowe dodaje mu człowieczeństwa. Blomkvist jest idealistą walczącym o sprawiedliwość piórem i umysłem detektywa.

Tajemnicza hackerka Lisbeth Salander

Lisbeth Salander to z kolei postać mroczna i niejednoznaczna. Jest socjopatką iREBELA, która żyje na marginesie społeczeństwa. Jednocześnie posiada fotograficzną pamięć, genialny intelekt i unikalne umiejętności hackerskie. Jej buntowniczość i załamania psychiczne są wynikiem traumatycznego dzieciństwa i przemocy, której doświadczyła. Jest feministyczną samotniczką, która nie cofnie się przed niczym, by wymierzyć sprawiedliwość skrzywdzonym kobietom.

Nietypowy duet tropiący seryjnego mordercę

Mikael i Lisbeth to jeden z najbardziej nietypowych i fascynujących duetów w historii literatury kryminalnej. Łączy ich determinacja w dążeniu do prawdy. Uzupełniają się intelektualnie - dociekliwość i intuicja Blomkvista połączona z unikalnymi zdolnościami Salander pozwala im rozwiązać najtrudniejszą zagadkę. Choć ich osobowości, życiorysy i poglądy dzieli przepaść, łączy ich głęboka więź oparta na wzajemnym szacunku i zaufaniu.

Mroczny klimat szwedzkich kryminałów

Skandynawskie korzenie gatunku kryminału

Specyficzny, mroczny klimat powieści Larssona ma swoje źródło w długiej tradycji skandynawskiego kryminału. Jego korzenie sięgają powieści "Morderstwo w domu pastora" autorstwa duńczyka Steena Steensena z lat 20. XX wieku. Skandynawscy twórcy konsekwentnie rozwijali konwencję realistycznego, pozbawionego sensacji kryminału osadzonego w surowym, ponurym pejzażu Północy.

Ponura atmosfera i brutalne sceny

Książki Larssona nasycone są ponurą, mroczną atmosferą, poczuciem zagrożenia i paranoi. Opisy szwedzkich lasów i zimowych krajobrazów oddają klimatyczny, depresyjny nastrój. Przemoc w powieściach pokazywana jest w sposób bardzo realistyczny, bez cenzury -sceny gwałtów i tortur są wyjątkowo drastyczne. Brutalność ma jednak głębsze uzasadnienie, pokazując cierpienie ofiar.

Złożone i niejednoznaczne postaci

Bohaterowie Millennium są wielowymiarowi, pozbawieni czarno-białych ocen moralnych. Mają mroczne strony swojej osobowości. Na przykład Blomkvist nie jest bez skazy - wikł

Podsumowanie

Trylogia Millennium stała się niezwykle popularnym cyklem powieści kryminalnych, łączącym wciągającą fabułę z ważnymi społecznymi przesłaniami. Larsson stworzył fascynującą intrygę detektywistyczną osadzoną w mrocznym klimacie szwedzkiego kryminału. Poruszając trudny temat przemocy wobec kobiet, zarysował złożone portrety psychologiczne głównych bohaterów. Mikael Blomkvist i Lisbeth Salander, dziennikarsko-hakerski duet śledczy, na zawsze przeszli do kanonu wybitnych postaci literatury kryminalnej. Trylogia z powodzeniem została zaadaptowana na ekran, zyskując rzesze widzów na całym świecie. Nie ulega wątpliwości, że mroczny świat Millenium na stałe zapisał się w historii skandynawskiej powieści kryminalnej.

Najczęstsze pytania

Książki z cyklu Millennium należy czytać w następującej kolejności: "Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet", "Dziewczyna, która igrała z ogniem", "Zamek z piasku, który runął". Taka kolejność odpowiada chronologii wydarzeń przedstawionych w powieściach.

Autorem trylogii jest szwedzki dziennikarz śledczy Stieg Larsson. Napisał powieści na krótko przed swoją śmiercią w 2004 roku. Książki zostały wydane już po jego śmierci.

Postać Lisbeth Salander zagrały: Noomi Rapace w szwedzkiej trylogii filmów, Rooney Mara w amerykańskim remake'u pierwszej części oraz Claire Foy w najnowszych odsłonach serii.

Wydarzenia przedstawione w książkach i filmach mają miejsce głównie w Sztokholmie i północnej Szwecji, m.in. w fikcyjnym miasteczku Hedestad.

Wielki tatuaż smoka na plecach jest symbolem siły, niezależności i buntu Lisbeth Salander. Ma dla niej znaczenie ochronne - smok strzeże jej przed światem, który ją skrzywdził.

5 Podobnych Artykułów

  1. 10 kontrowersyjnych filmów, które wywołały burzę w świecie kinematografii
  2. Angela bassett w negocjacjach z lucasfilm o nowej roli w Gwiezdne Wojny
  3. Break Point - zabawny nowy serial komediowy o tenisie z 2023 roku. Recenzja
  4. Sanctuary: Seiiki - jak wypada nowy serial fantasy z 2023 roku?
  5. Venom 3 - przewidywania fanów dotyczące złoczyńcy!
tagTagi
shareUdostępnij artykuł
Autor Weronika Zielińska
Weronika Zielińska

Kino to moja wielka miłość, tutaj znajdziecie recenzje najnowszych produkcji, analizy fabuł oraz moje osobiste spostrzeżenia na temat filmowej i telewizyjnej rozrywki. Dzielę się z Wami moimi emocjami i refleksjami na temat różnorodnych tytułów, od blockbusterów po niezależne produkcje. 

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 4.00 Liczba głosów: 1

Komentarze(0)

email
email

Polecane artykuły